Get a site

الحاق ایران به سازمان جهانی تجارت و اثرات آن برخدمات مرتبط با شرکت ملی نفت ایران- قسمت ۱۴

ج. ملاک فرآیند ساخت و تولید : این ملاک یک عملیات مهم و کلیدی را مبنا قرار داده و بر مبنای آن، کشور مبدأ تولید محصول را تعیین می کند.
هدف نهایی توافقنامه تعیین کشور مبدأ، دستیابی به مجموعه قواعد هماهنگی است که اعضا باید در خصوص تعیین منشأ محصولات وارداتی خود بکار ببرند. این قواعد نباید تأثیر محدود کننده، مختل کننده یا مخربی بر تجارت بین المللی داشته و باید بر اصول عدم تبعیض و قاعده رفتار ملی مبتنی باشند.
۲-۷-۵-اقتصاد نفت و فرآوردهای نفتی
از آنجا که نفت به عنوان یکی از منابع مهم تأمین نیازهای انرژی جهانی به شمار می رود، اقتصاد نفت خام جنبهبین المللی پیدا کرده است، هر چند که اقتصاد فرآورده های نفتی مربوط به نیازهای داخلی جوامع و کشورها است. با این حال در زمینه اقتصاد فرآورده های نفتی نیز جنبه جهانی آن آشکار است. در جهان امروز، نفت نه تنها به عنوان یک عامل تعیین کننده اقتصادی و صنعتی، بلکه به عنوان یک عامل سیاسی و امنیتی نیز مطرح است. در واقع نفت عامل اساسی برای رسیدن به هدف های اقتصادی، صنعتی، سیاسی و تأمین امنیت ملی به حساب می آید.
شمول نفت در سازمان جهانی تجارت باعث کم اثرتر شدن موانع تعرفه ای و غیر تعرفه ای در ورود به بازار، حذف یا کاهش مالیات هایی که مصرف کننده می پردازند و دیگر عواملی که علیه منافع تولیدکننده است، می شود. به علاوه اینکه صادرکنندگان نفت می توانند از مکانیسم حل وفصل اختلافات سازمان جهانی تجارت بهره ببرند.
۲-۷-۶- هدف و نقش موافقت نامه راجع به ضوابط سرمایه گذاری(TRIMS)[24]
هدف موافقتنامه ضوابط تجاری سرمایه گذاری جلوگیری از اعمال سیاستها توسط دولتهای که سرمایه گذاری خارجی و داخلی در کشورها را مشروط به رعایت ضوابطی مغایر با اصول سازمان جهانی تجارت و مختل کننده روند تجارت آزاد بین المللی می نمایند است. آن دسته از اقدامات سرمایه گذاری مرتبط با تجارت که موضوع این توافقنامه هستند شامل اقدامات مرتبط با قاعده رفتار ملی و اقدامات مرتبط با قاعده منع محدودیتهای مقداری است.
البته طبق بند ۹، این توافق نامه نهایی نیست و قابل اصلاح و تکمیل شدن است از اینرو کشورهای توسعه یافته سعی و تلاش خود را برای بازنگری در موافقتنامه ضوابط تجاری سرمایه گذاریبا هدف افزودن بر فهرست اقدامات غیر مجاز دولتی در زمینه سرمایه گذاری مرتبط با تجارت ادامه می هند. بعنوان مثالموافقتنامه ضوابط تجاری سرمایه گذاریدولتی، دولت را از محدوده ساخت خرید شرکتهای بزرگ در بازارهای داخلی منع می- نماید.[۲۵]
نقش خدمات در اقتصاد بین الملل و سازمان جهانی تجارت اصطلاح خدمات در طیف وسیعی از محصولات و فعالیتهای غیرملموس و نامتجانس مانند حمل و نقل، مخابرات، خدمات رایانه ای، ساختمان، خدمات مالی، توزیع، بیمه، بهداشت، آموزش و بسیاری از خدمات بازرگانی و تجاری را شامل می شود که به علت دلیل تاثیرگذاری عمده ای که در فرآیند تولید و توسعه اقتصادی دارد باعث افزایش اشتغال و ایجاد فرصتهای جدید شغلی می شود و از اهمیت ویژه ای در هر کشور برخوردار است و خدمات شرکت ملی نفت ایران نیز از گستردگی زیادی برخوردار می باشد که ما در این فصل به بخشهای از آن را که شامل سرمایه گذاری و انعقادقراردادهای نفتی در خدمات صنایع بالادستی و پایین دستی نفت اشاره میگردد و در بخش دیگر نیز عملیات سوآپ نفت که ویژگی خاصی دارد نیز تشریح خواهد شد علی ایحال با توجه به برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت صنعت نفت کشور و سیاستهای کلان ابلاغی مقام معظم رهبری و چشم انداز و اهداف پیشنهادی در صنعت نفت در افق ۱۴۰۰ نیز مواردی را بررسی و تحلیل می نمائیم.
بی شک با تبیین شروط عمومی قراردادها و شفاف سازی آنها، سرمایه گذاران و شرکت های خارجی، سریع تر می توانند در زمینه همکاری با پروژه های نفتی مهم، تصمیم گیری کنند و انجام مراحل مذاکرات قراردادی که در عمل بسیار طولانی می شوندرا به کمترین زمان ممکن کاهش داده ودر مجموع، بستر حقوقی مناسب تری رادر این حوزه مهم اقتصادی فراهم آورند.امروزه صنعت نفت جهان در بخش بالادستی با چالش های متعددی از جمله نیاز به افزایش تولید نفت،دسترسی به ذخایر جدید نفتی، مدیریت سیرنزولی ذخایر میادین قدیمی،حفظ وارتقای دانش فنی با توجه به موج بازنشستگی نیروی انسانی با تجربه در مناطق عملیاتی،رو به روست. در این میان امکان بهره برداری حداکثری از امکانات موجود، تشویق،جلب وحمایت از سرمایه گذاری خارجی در فعالیت های بالادستی نفت وگاز به ویژه در میادین مشترک وپروژه های اکتشافی،از اهداف ویژه دولت در حوزه نفت وگاز به شمار می رود.لذا جهت حفظ وصیانت هر چه بیشتر از مخازن نفت وگاز کشور و افزایش ضریب باز یافت،انتقال و به کارگیری فن آوری های جدید در مدیریت و بهره برداری بهینه از میادین نفت وگاز،انعقاد قراردادهایی که طی آن تعادل مناسبی میان منافع مذکور برقرار سازد،حائزاهمیت است.در قراردادهای بین المللی نفتی،نوسانات زیادی در ماهیت شروط عمومی قراردادها مشاهده می شود و شرکت های برگزار کننده مناقصات،چهار چوب مستقل ومتفاوتی برای برخی از این شروط در نظرمیگیرند.از این رو ضروری است با بررسی علمی هر یک ازاین قراردادها در کنار درک جامع وصحیح از سیاست های کلان اقتصادی کشوربه ویژه در صنعت نفت و همچنین مقتضیات و ضرورت های اقتصاد جهانی، حرکت نمود. بنابراین،قرارداد مطلوب،قراردادی است که به آسانی اجرا شود واین امر هنگامی حاصل می شود که قرارداد به شیوه ای متوازن ومتعادل،حقوق ومنافع طرفین را تامین وریسک های آنها را توزیع کرده باشد.عوامل مؤثر در انتخاب نوع قرارداد مناسب برای طرحهای توسعه اقتصادی به ویژه در صنایع بالا دستی نفت را می توان به دو دسته عوامل داخلی وبین المللی تقسیم کرد:
الف)عوامل داخلی: از نظر عوامل داخلی باید به دو نکته اشاره کرد:
۱-محدودیت ها والزامات قانونی؛
۲-الزامات ناشی از بر نامه کلان اقتصادی وبود جه ای کشور میزبان در حوزه سرمایه گذاری خارجی؛
ب)عوامل بین المللی:که شامل قوانین و اصول حقوقی بین المللی حاکم بر قراردادها و همچنین مهم ترین تحولات نیمه اول قرن بیستم می باشد که،عبارت است از:
۱-پیروزی انقلاب سوسیالیستی سال۱۹۱۷ در روسیه تزاری؛
۲-ملی شدن صنعت نفت در آمریکای لاتین و کشورهای خاور میانه؛
۳-شناسایی حق دولتها در ملی کردن منابع طبیعی در قطعنامه های سازمان ملل در دهه های ۱۹۶۰  و ۱۹۷۰؛
فصل سوم
موضوعات تاثیرگذار بر خدمات شرکت ملی نفت ایران
۳-۱-خدمات عمومی وخدمات نفتی ملی و بین المللی
۳-۱-۱- خدمات عمومی
نظریه خدمات عمومی در اثر لزوم تامین خدمات عمومی در زندگی اجتماعی بوجود آمده و به مرور زمان تحولات بسیاری را پذیرفته است. نقطه مشترک این تعریف از حقوق عمومی تامین نیازهای عمومی جامعه است بنابراین می توان گفت خدمات عمومی فعالیتهای هستند که نهادهای عمومی یا خصوصی زیر نظر اشخاص عمومی برای برآورده کردن نیازهای همگانی انجام می دهند.
مهمترین ویژگی سازمانی در مفهوم خدمات عمومی دخالت دولت و انجام خدمات به وسیله و یا با نظارت او میباشد نقش دولت ها در این رابطه غیرقابل انکار است زیرا دولت با بهره مندی از اختیارات قانونی خود سعی در تثبیت و سازماندهی روابط اجتماعی دارند این خدمات می تواند گستره قابل توجهی از خدمات عمومی از جمله کشف و توسعه معادن و مخازن نفت و گاز باشد.
در حقوق ایران، نظریه خدمات عمومی یکی از اصلی ترین مبانی وجود دستگاههای اداری دولت محسوب می- شود و فلسفه وجودی دولت ارائه خدمات عمومی است.
اصول حاکم بر خدمات عمومی به اعتقاد برخی، پایه و اساس حقوق اداری محسوب می شود. هدف خدمات عمومی تامین نیازهای همگانی و حفظ منافع عمومی است لذا خدمات عمومی بر اصولی استوار است که اصول پایه و اساس حقوق اداری را تشکیل می دهند.
۳-۱-۲- شرکت ملی نفت ایران و خدمات مرتبط
شرکت ملی نفت ایران از سال ۱۳۳۰ تا کنون عهده دار سامان بخشیدن و سیاست گذاری فعالیت های صنعت نفت اعم از اکتشاف، حفاری، تولید، پژوهش و توسعه ، پالایش و توزیع نفت، گاز و فرآورده های نفتی و صادرات آن بوده است.
این شرکت با در اختیار داشتن ذخیره های عظیم هیدروکربوری، یکی از بزرگترین شرکت های نفتی جهان بشمار می آید. با پیشرفت دانش و فناوری صنعت نفت و پیچیده تر شدن مناسبت های اقتصادی و سیاسی جایگاه شرکت ملی نفت ایران نیز ارتقاء یافته است از این رو سیاستهای ملی، منطقه ای و همکاری با کشورهای مهم صنعتی در زمینه تامین انرژی و ایجاد ثبات در بازارهای جهانی نفت در دستور کار این شرکت قرار دارد.
شرکت ملی نفت ایران براساس اصل ۴۴ قانون اساسی با تفویض اختیار به بخش های گوناگون، همچنین نظارت عالی برفعالیت صنعت نفت، اقدام موثر در زمینه تاسیس بنگاههای اقتصادی به انجام رسانده است.
همچنین با تامین منابع مالی و اقلام مورد نیاز توسعه و رشد در راستای به روز رسانی دانش و فناوری در زمینه اکتشاف، حفاری و بهره برداری با اعتماد به متخصصان و کارکنان ایرانی، گام های بلندی در توسعه صنایع بالادستی برداشته است.
شرکت ملی نفت ایران دارای شرکتهای خدمات فنی زیادی شامل، شرکت ملی حفاری ایران، شرکت مهندسی و توسعه نفت، مدیریت پشتیبانی ساخت و تهیه کالای نفت، شرکت پایانه های نفتی ایران و سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در بخش خدمات می باشد.
خدمات نفت شامل محدوده وسیعی است که از خدمات مرتبط با اکتشاف و استخراج نفت تا خدمات توزیع محصولات نهایی را شامل می شود.فعالیتهای مرتبط با اکتشاف، حفاری، پالایش، حمل و نقل و مدیریت را می توان هسته اصلی خدمات مربوط به نفت برشمرد. سایر خدمات را می توان خدمات مشاوره ای، طراحی و مهندسی، انبارداری، فروش و غیره دانست که در مجموع نقش قابل توجهی در تجارت جهانی نفت ایفا می کند.
این فعالیتهای خدماتی به شدت تحت تاثیر ساختار بازار نفت است در این ساختار تمامی فعالیت های مرتبط با نفت در کنترل دولت است و این امر موجب شده که رقابت در این فعالیتها به حداقل سطح خود برسد.
۳-۱-۳- شرکتهای خدمات نفتی بین الملل
این شرکتهای خدماتی مانند اکتشاف میادین نفتی و حفاری چاه های نفت را، بعنوان یک شرکت پیمانکاری به کمپانی های نفتی ارائه می کنند و معمولاً در پروسه تولید نفت خام، بطور مستقیم وارد نمی شوند که مهمترین آنها شلومبرگر، خدمات نفتی آمک فاسترویل، موننکو، بیکرهیوز، کامرون، اینترنشنال، خدمات نفتی چین، سینتک، انسکو، جی ای انرجی، هالیبرتون می باشند. که این شرکتها خدمات فنی و مهندسی ارائه می نمایند و در اکتشاف و حفاری و بهره برداری و پالایش فعالیت می نمایند.
اما شرکتهای بزرگ نفت و گاز جهانی در بخش تولید شامل رویال داچ شل هلند، اکسان موییل آمریکا، بی پی انگلستان، شرکت ساینوبک و شرکت ملی نفت چین، سعودی آرامکو، شورون آمریکا، توتال فرانسه، گاز پروم روسیه، انی ایتالیا، پتروبراس برزبل، استات اویل نروژ، جی اکس هولدینگز ژاپن، پتروناس مالزی، شرکت گاز و اس اویل کره جنوبی هستند که بسیاری از آنها در بخش های زیادی از صنعت نفت و گاز ایران وجهان در اکتشاف ،بهره بردتری و تولید فعالیت مینمایند.
۳-۱-۴-خدمات نفتی در مسیر توسعه

خرید متن کامل در این لینک